จดทะเบียนสมรสต่างชาติจากย่านนานา: จากหนังสือรับรองสถานทูตถึงสำนักงานเขต

กฎหมายไทยกำหนดให้คนที่จะจดทะเบียนสมรสต้องเป็นโสดตามกฎหมาย คือไม่ได้มีคู่สมรสอยู่แล้ว ปัญหาคือนายทะเบียนที่สำนักงานเขตวัฒนาไม่มีทางตรวจสอบสถานะสมรสของคนต่างชาติได้เลย เพราะข้อมูลทะเบียนราษฎรของประเทศอื่นไม่ได้เชื่อมกับระบบของไทย เอกสารที่เรียกกันว่า หนังสือรับรองความเป็นโสด จึงกลายเป็นหัวใจของเรื่องทั้งหมด มันคือคำยืนยันจากต้นทาง — รัฐหรือสถานทูตของฝ่ายต่างชาติ — ว่าคนคนนี้มีอิสระที่จะแต่งงานได้จริง ไม่ว่าจะเป็นโสด หย่า หรือเป็นหม้าย

จุดที่คนสับสนบ่อยคือ หนังสือรับรองความเป็นโสดของฝ่ายต่างชาติ เป็นคนละใบกับ หนังสือรับรองโสดที่ฝ่ายไทยไปขอได้เองที่อำเภอหรือเขตตามทะเบียนบ้าน สองใบนี้ไม่ทดแทนกัน ฝ่ายไทยขอของตัวเองที่เขต ส่วนฝ่ายต่างชาติต้องเริ่มที่สถานทูตของตน เงื่อนไขรายละเอียด เช่น ต้องแนบใบหย่าหรือใบมรณบัตรของคู่เดิมไหม อายุเอกสารกี่วัน ต่างกันไปตามสัญชาติ ข้อนี้ให้ถือว่าสถานทูตของคุณเป็นผู้กำหนด และควรโทรหรือเช็กเว็บไซต์ของสถานทูตยืนยันก่อนเสมอ

1. ฝ่ายต่างชาติไปขอหนังสือรับรองความเป็นโสดที่สถานทูตของตน หลายแห่งต้องนัดล่วงหน้าและมีการสัมภาษณ์หรือสาบานตนต่อหน้าเจ้าหน้าที่ เอกสารที่ได้จะเป็นภาษาของสถานทูตนั้น เช่น อังกฤษ เยอรมัน ฝรั่งเศส ไม่ใช่ภาษาไทย
2. นำเอกสารจากสถานทูตไปรับรองนิติกรณ์ที่ กรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ แจ้งวัฒนะ โดยปกติมีให้เลือกทั้งบริการธรรมดาและบริการด่วนรับในวันเดียวกัน ทั้งนี้บางกรณีเอกสารจากสถานทูตต้องแปลเป็นไทยก่อนถึงจะรับรองได้ ควรถามลำดับที่ถูกต้องก่อนเดินทางไป
3. ทำคำแปลภาษาไทยของหนังสือรับรองความเป็นโสด โดยใช้ผู้แปลที่กรมการกงสุลยอมรับ แล้วให้กรมการกงสุลรับรองคำแปลอีกชั้นหนึ่ง เพื่อให้คำแปลมีผลใช้ยื่นต่อนายทะเบียนได้
4. ยื่นเอกสารที่รับรองและแปลครบแล้ว พร้อมบัตรประชาชนฝ่ายไทยและพาสปอร์ตฝ่ายต่างชาติ ที่สำนักงานเขต เช่น สำนักงานเขตวัฒนา เพื่อจดทะเบียนสมรสและรับใบ คร.3 (ใบสำคัญการสมรส)

ที่ต้องย้ำคือ ตัวเลขเวลาและค่าธรรมเนียมข้างบนขยับได้ตลอด ทั้งค่าบริการด่วนของกรมการกงสุล ค่าแปล และระเบียบของแต่ละสถานทูต จึงควรถือเป็นกรอบคร่าวๆ ไว้วางแผนวันลางานและงบประมาณ ไม่ใช่ตัวเลขตายตัว และอย่าเพิ่งเหมาจองคิวทุกขั้นในวันเดียว เพราะลำดับ สถานทูต → กรมการกงสุล → แปล มักกินเวลามากกว่าที่คิด โดยเฉพาะถ้าเอกสารต้องแปลก่อนรับรอง

• แปลเอกสารแล้วแต่ไม่ได้ให้กรมการกงสุลรับรองคำแปล หรือรับรองผิดลำดับจากที่นายทะเบียนยอมรับ ทำให้คำแปลใช้ไม่ได้
• หนังสือรับรอง “หมดอายุ” เพราะนายทะเบียนบางแห่งถือว่าใช้ได้เฉพาะช่วงเวลาจำกัดนับจากวันออก เช่น ภายในไม่กี่เดือน ควรถามอายุที่ยอมรับก่อนเริ่มทำ
• ลืมพาพยานสองคนไปในวันจดทะเบียน การจดทะเบียนสมรสต้องมีพยานลงนาม คู่ที่มากันสองคนแล้วหาพยานไม่ทันต้องเลื่อน
• ชื่อ-สกุลในพาสปอร์ตกับในคำแปลสะกดไม่ตรงกัน แม้ต่างกันตัวเดียวก็อาจถูกตีกลับให้แก้

ข้อดีของการเริ่มกระบวนการจากย่านนานาคือ สถานทูตหลายแห่งกระจุกอยู่ในโซนเพลินจิต–ราชดำริ–ถนนวิทยุ ซึ่งนั่ง BTS สายสุขุมวิท จาก BTS นานา ไปทาง BTS เพลินจิต หรือต่อไปราชดำริได้เพียงไม่กี่สถานี ลงสถานีแล้วเดินต่อเข้าซอยหรือเลียบถนนวิทยุไปยังตึกสถานทูต บางช่วงมีทางเดินยกระดับเชื่อม บางช่วงต้องลงถนนและข้ามแยกที่รถเยอะ ทั้งนี้สถานทูตย้ายที่ตั้งกันบ่อย จึงต้องเช็กที่อยู่ปัจจุบันและระบบนัดหมายของสถานทูตคุณเองก่อนออกเดินทางทุกครั้ง อย่ายึดตามที่เคยได้ยินมา

• สำนักงานเขตที่ดูแลฝั่งนานา–สุขุมวิทคือ สำนักงานเขตวัฒนา ใช้เป็นที่ยื่นจดทะเบียนสมรสได้
• กรมการกงสุลอยู่ไกลที่แจ้งวัฒนะ ถือเป็นทริปข้ามเมืองจริงๆ ไม่ใช่ธุระแถวสุขุมวิท ควรเผื่อทั้งวันและวางแผนเดินทางแยกจากวันไปสถานทูต
• ตามกฎหมาย ทั้งคู่เลือกจดทะเบียนที่เขตหรืออำเภอใดก็ได้ในไทย ไม่จำเป็นต้องตรงกับทะเบียนบ้าน ถ้าสะดวกเขตอื่นมากกว่าเขตวัฒนาก็ทำได้
• ระหว่างรอคิวหรือพักจากธุระเอกสาร ย่านนี้เดินทางสะดวก มีทั้งเทอร์มินอล 21 ที่ BTS อโศก และสวนเบญจกิติไว้เดินเล่นตั้งหลัก